Plastik Göçü

Sahile gidiyoruz.

Kuma bakıyoruz.

Şişe kapağı…
Plastik çatal…
Poşet…

İlk cümlemiz hazır:

“Ne kadar kirletmişler.”

Peki o plastiği gerçekten orada mı bıraktılar?

Belki yüzlerce kilometre öteden geldi.

Denizin sınırı yok.
Akıntının pasaportu yok.

Akdeniz’e bırakılan plastik, akıntılarla aylarca dolaşabiliyor. Antalya’da gördüğümüz bir plastik Antalya’dan, Kıbrıs’ta gördüğümüz bir poşet Kıbrıs’tan gelmiş olmak zorunda değil.

İşin daha ilginç tarafı var:

Plastik artık sadece deniz yoluyla göç etmiyor.

Konteynerle de geliyor.

The Guardian’ın Ağustos 2026’da yayımladığı araştırmaya göre İngiltere, geçen yıl yaklaşık 675 bin ton plastik atık ihraç etti. Bunun 139 bin tonu Türkiye’ye gönderildi.

Üstelik Mayıs 2021 ile Temmuz 2024 arasında yalnızca 13 İngiliz şirketinden Adana’daki geri dönüşüm bölgesine 545 sevkiyatla yaklaşık 52 bin ton plastik atık geldi.

Adana...

Çukurova...

Türkiye’nin en önemli tarım bölgelerinden biri.

Peki sonra ne oldu?

Bilim insanları bölgedeki sulama kanallarına baktı.

2026’da yayımlanan bilimsel bir araştırmada bazı kanallarda bir litre suda 2 binden fazla mikroplastik parçacığı bulundu.

Daha çarpıcısı, geri dönüşüm tesislerinin aşağısındaki bazı noktalarda mikroplastik miktarı yukarıdaki noktalara göre 132 kata kadar fazlaydı.

Bazı kanallardan saatte 5 milyardan fazla mikroplastik parçacığının taşınabileceği hesaplandı.

Ve bu kanallar tarım alanlarından geçiyor.

Seyhan’a...

Oradan Akdeniz’e ulaşıyor.

Yani İngiltere’de çöpe atılan bir plastik ambalajın hikâyesi Türkiye’ye geldiğinde mutlaka bitmiyor.

Konteynerle Adana’ya geliyor.

Küçük parçaları suya karışabiliyor.

Kanaldan nehre...

Nehirden Akdeniz’e...

Akdeniz’den başka kıyılara taşınabiliyor.

Sonra bir sabah sahilde yürürken kuma bakıyoruz.

Bir plastik parçası görüyoruz.

“Kim attı bunu buraya?” diyoruz.

Belki de yanlış soruyu soruyoruz.

Asıl soru şu:

Bu plastik buraya gelene kadar kaç ülkenin, kaç şirketin, kaç insanın elinden geçti?

Plastik kaybolmuyor.

Ufalanıyor.

Mikroplastik oluyor.

Suya, toprağa ve canlılara karışıyor.

Biz gözümüzün önünden kaldırınca yok olduğunu sanıyoruz.

Oysa sadece yer değiştiriyor.

Plastik göç ediyor.
 

Not: Rakamlar, The Guardian ve Environmental Investigation Agency’nin Ağustos 2026’da yayımladığı verilere; mikroplastik bulguları ise Gündoğdu ve Avcıoğlu’nun 2026’da Environmental Monitoring and Assessment dergisinde yayımlanan Adana sulama kanalları araştırmasına dayanmaktadır.