Petrol: Savaşın Görünmeyen Silahı

İskender geldi.
İmparatorluk yıktı.
Gitti.

İran kaldı.

İran…
Bir ülke değil.

Bir enerji merkezi
Bir jeopolitik düğüm
Ve çoğu zaman… bir savaş sahnesi

Tarih aynı şeyi tekrar tekrar yazıyor.

I. Dünya Savaşı

İran tarafsızdı.
Osmanlı, Rusya, İngiltere girdi.

İran savaş alanı oldu.

II. Dünya Savaşı

Tarafsızdı yine.

Bu sefer İngiltere ve Sovyetler işgal etti.

Sebep?

Petrol

Yani mesele şu:

İran savaş çıkardığı için değil
önemli olduğu için savaşın içinde

Sonra 1973 geldi.

Yom Kippur Savaşı

Silahlar konuştu.
Dünyayı sarsan şey savaş değildi.

Petrol oldu.

Arap ülkeleri musluğu kapattı.

Ve dünya ilk kez diz çöktü.

O günlerde Henry Kissinger baskı yaparken,
Faysal bin Abdülaziz el-Suud tarihe geçen cevabı verdi:

“Biz hurma ve deve sütüyle yaşamaya alışığız.
Gerekirse yine öyle yaşarız.”

Bu bir cümle değil.

Bir meydan okuma

Ve sonuç?

Petrol 4 katına çıktı

Ekonomi yavaşladı

Enflasyon patladı

Yeni bir kelime doğdu:

Stagflasyon

Asıl kırılma başka yerde oldu.

İnsan davranışı değişti.

1973’ten sonra insanlar şunu yaptı:

Harcamayı kıstı

Lüksten vazgeçti

Tatili erteledi

Gerçek şu:

Petrol artarsa
Hayat pahalanır
Turizm yavaşlar

Bugün aynı film tekrar oynuyor.

İran-İsrail-ABD hattı…

Kimse savaş ilan etmiyor.
Ama herkes savaşıyor.

Yine aynı sonuç geliyor:

Petrol yükseliyor

Enerji pahalanıyor

Avrupa’da enflasyon artıyor

Sonra…

İnsan cebine bakıyor

Şunu diyor:

“Bu yıl tatil yapmasam mı?”

“Daha kısa mı gitsem?”

“Daha yakın bir yere mi yönelsem?”

Turizm dediğin şey…

Barışın çocuğudur

Kriz geldiğinde:

İlk vazgeçilen harcamadır

Bu hikâyenin en karanlık detayı…

Faysal bin Abdülaziz el-Suud
1975’te sarayında öldürüldü.

Resmî açıklama: bireysel suikast.

Ama tarih şunu fısıldar:

Petrolü silah yapanların kaderi… çoğu zaman kısa olur

Bugün ne oluyor biliyor musun?

Savaş henüz başlamadan bile:

Tatil planları değişiyor
Rezervasyonlar yavaşlıyor
Turizm frene basıyor

İskender geçti.
Savaşlar geçti.

Ama petrol…

Hâlâ dünyanın kaderini yazıyor.