Antalya 2027'ye hazırlanıyor: Uçak, otel, personel ve altyapı çıkmazı yaşanıyor

Turizmdays.com - Antalya Kent Konseyi Turizm Grubu'nun sektörün bütün paydaşlarını bir araya getirdiği toplantıda, Türkiye ve Antalya turizminin geleceği masaya yatırıldı. Avrupa pazarındaki değişim, İngiliz ve Alman turistlerin tercihleri, uçak maliyetleri, otel fiyatları, hizmet kalitesi, personel memnuniyeti, havalimanı ve şehir altyapısı kapsamlı şekilde değerlendirildi. Toplantıda ortaya çıkan ortak tablo ise dikkat çekiciydi: Antalya'nın turizmdeki asıl sorunu yalnızca turist kaybetmesi değil, ziyaretçiye sunduğu tatil deneyiminin giderek pahalılaşması ve kalitesinin tartışılır hale gelmesi.

Antalya turizmi, yıllardır ziyaretçi sayısında kırdığı rekorlarla gündeme geliyor. Ancak turizm sektörünün farklı alanlarında görev yapan deneyimli isimlerin katıldığı son toplantı, artık başka soruların sorulması gerektiğini ortaya koydu.

Turist sayısı artarken kişi başına gelir ne oluyor? Türkiye, Avrupalı turist için hâlâ cazip bir destinasyon mu? Antalya, İspanya, Yunanistan ve Mısır karşısında rekabet gücünü koruyabiliyor mu? Her şey dahil sistemi kaliteyi mi büyütüyor, yoksa hizmet standartlarını mı zorluyor?

Bu sorular, Antalya Kent Konseyi Turizm Grubu'nun düzenlediği toplantının ana gündemini oluşturdu.

Antalya turizminin geleceği sektörün bütün paydaşlarıyla tartışıldı

Antalya Kent Konseyi toplantı salonunda, Recep Yavuz başkanlığında gerçekleştirilen toplantıya turizmin farklı alanlarından önemli temsilciler katıldı.

Toplantıda MTS Globe Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı Münci Karakaya, Corendon Turizm Grubu Finans Danışmanı Dr. Batuğhan Karaer, Antalya Büyükşehir Belediye Başkan Danışmanı Osman Ayık, Rocket DMC Türkiye CEO'su Kamil Özil, KHG Oteller Grubu Batı Avrupa İş Geliştirme Direktörü Levent Bekaroğlu, LMX Touristik Genel Koordinatörü Serdar Bayraktar, POYD eski başkanları Volkan Şimşek ve Ülkay Atmaca, SKÅL ülke direktörü Uğursal Uğur ile SKÅL Türkiye Ulusal Komitesi Başkan Yardımcısı H. Cüneyt Kuru ve çok sayıda turizmci yer aldı.

Toplantının en önemli özelliği, turizmin yalnızca otelcilik veya seyahat acenteciliği açısından değil, havayolu, destinasyon yönetimi, ulaşım, pazarlama ve misafir deneyimi boyutlarıyla ele alınması oldu.

Recep Yavuz: Turist sayısını değil, gelirleri ve kazancı konuşmalıyız

Toplantının açılışında değerlendirmelerde bulunan Recep Yavuz, Antalya turizminin mevcut durumunu geçmiş yıllarla karşılaştırarak Avrupa pazarındaki değişime dikkat çekti.

Yavuz, turist sayılarının tek başına değerlendirilmesinin doğru olmadığını belirterek, sektörün asıl odaklanması gereken konunun gelir ve kazanç olduğunu vurguladı.

2019 yılının Antalya turizmi açısından önemli bir referans olduğunu belirten Yavuz, mevcut ziyaretçi sayılarının bazı dönemlerde bu seviyelerin üzerine çıkmasına rağmen pazarlardaki değişimin endişe yarattığını ifade etti.

Yavuz'un paylaştığı verilere göre, Rusya pazarında son iki yılda görece bir denge bulunuyor. Almanya pazarında ise farklı bir tablo ortaya çıkıyor.

2019 yılında Antalya'ya yaklaşık 2,5 milyon Alman turist gelirken, 2025 yılında bu sayı 3 milyon 342 bine ulaşarak rekor kırdı. Ancak 2026 yılında yaşanan gerileme, Alman pazarındaki geleceğe ilişkin soru işaretlerini artırdı.

İngiltere pazarı da dikkat çeken değişimlerden biri oldu. Pandemi sonrasında Antalya'nın önemli kaynak pazarlarından biri haline gelen İngiltere'de, 2026 yılında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12 gerileme yaşandığı belirtildi.

Polonya pazarında da yüzde 5'in üzerinde düşüş dikkat çekti. Ukrayna pazarında ise savaş öncesindeki güçlü seviyelere henüz ulaşılamadığı, buna rağmen toparlanma eğiliminin bulunduğu ifade edildi.

Yavuz, Türkiye genelinde düşüşün Antalya kadar belirgin olmadığını, Antalya'nın toplam turizm performansındaki gerilemesinin ülke ortalamasını da etkilediğini söyledi.

Antalya, rakip Akdeniz destinasyonlarından ayrışıyor

Toplantının önemli başlıklarından biri Antalya'nın Akdeniz'deki rakip destinasyonlarla karşılaştırılmasıydı.

Mayorka'nın özellikle Antalya'ya benzer turizm yapısı nedeniyle incelendiğini belirten Yavuz, Mısır ve Yunanistan'ın da karşılaştırmaya dahil edildiğini ancak bazı destinasyonlarda yeterli ve sağlıklı karşılaştırılabilir veri bulunmadığını ifade etti.

Ortaya çıkan değerlendirmede, Avrupa ve Akdeniz genelinde Türkiye'deki kadar belirgin bir pazar kırılması yaşanmadığına dikkat çekildi.

Bu durum, Antalya'daki gerilemenin yalnızca küresel ekonomik gelişmelerle açıklanamayacağını gösteren önemli bir işaret olarak değerlendirildi.

Yavuz'un mevcut eğilimlerin devam etmesi halinde 2027 yılına yönelik yaptığı projeksiyonda, Antalya'ya yaklaşık 14,4 milyon yabancı turist gelebileceği, Türk vatandaşlarıyla birlikte toplam sayının 15 milyonun üzerine çıkabileceği belirtildi.

Bu rakamlar kesinleşmiş bir tahmin değil, mevcut eğilimlerin devam etmesi varsayımına dayanan bir projeksiyon olarak paylaşıldı.

Münci Karakaya: İngiltere pazarında yüzde 16-17 kayıp bekliyoruz

MTS Globe Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı Münci Karakaya, özellikle İngiltere pazarında yaşanan gelişmelerin 2027 sezonu açısından umut verici olmadığını söyledi.

Karakaya, turizm hareketliliğinin değerlendirilmesinde online ve offline satışların birbirinden ayrılması gerektiğini belirtti.

Online satışlarda ciddi gerileme yaşandığını ifade eden Karakaya, bunun önemli nedenlerinden birinin havayolu şirketlerinin uçuş frekanslarını ve koltuk kapasitelerini azaltması olduğunu söyledi.

Yeni oyuncuların pazara girmesi nedeniyle offline satışlardaki gerilemenin toplam pazara aynı oranda yansımayabileceğini belirten Karakaya, kendi değerlendirmesine göre İngiltere pazarında 2027 yılında yüzde 16-17 civarında düşüş yaşanabileceğini dile getirdi.

Karakaya, İngiltere pazarında Türkiye'nin karşısına çıkan rakiplerin de giderek güçlendiğine dikkat çekti.

Tunus'un yeniden yükselişe geçtiğini, Fas'ın yeni uçuşlarla pazarda yer almaya başladığını, Hırvatistan ve Arnavutluk'un rekabetçi destinasyonlar haline geldiğini belirten Karakaya, Mısır'ın ise Türkiye açısından çok ciddi bir rakip olduğunu söyledi.

Özellikle Mısır'da Türkiye'den edinilen turizm işletmeciliği tecrübesinin kullanıldığını ifade eden Karakaya, benzer otel ürünleri arasında fiyat farkının yüzde 40 seviyelerine ulaşabildiğini belirtti.

Karakaya'nın dikkat çektiği bir başka veri ise uçuş kapasitesindeki daralma oldu. Şirketlerinin yalnızca ocak ve şubat aylarında 18 bin koltuk iptal ettiğini açıklayan Karakaya, bu durumun pazarın geleceği açısından önemli bir gösterge olduğunu söyledi.

Uçak biletleri pahalanıyor, Antalya'nın turizm maliyeti yükseliyor

Toplantının en önemli ekonomik başlıklarından biri havacılık maliyetleriydi.

Corendon Turizm Grubu Finans Danışmanı Dr. Batuğhan Karaer, jet yakıtı fiyatlarındaki yükselişin uçuş ekonomisini ciddi biçimde zorladığını anlattı.

Karaer, Londra-Antalya hattında bir uçuşun yakıt fiyatlarındaki artış nedeniyle yaklaşık 15 bin sterlin ilave maliyetle karşılaşabildiğini belirtti.

Yakıt fiyatlarındaki belirsizliğin havayollarının gelecek sezon planlamalarını da zorlaştırdığını ifade eden Karaer, şirketlerin yüksek fiyatlardan yakıt anlaşması yapmaları halinde fiyatların düşmesi durumunda zarar etme, beklemeleri halinde ise daha yüksek maliyetle karşılaşma riski bulunduğunu söyledi.

Jet yakıtı fiyatlarının geçmişteki seviyelere göre önemli ölçüde yükselmesinin bilet fiyatlarına yansıdığını belirten Karaer, havayollarının uçuş kapasitelerini de bu maliyetlere göre yeniden düzenlediğini ifade etti.

Karaer'in değerlendirmelerine göre, havayolları 2027 sezonu için bilet fiyatlarını mevcut yakıt varsayımlarına göre şekillendirmeye başladı.

Bu gelişme, yalnızca uçak biletlerini değil, paket tur fiyatlarını da doğrudan etkileyecek.

Çünkü Antalya'ya ulaşım maliyeti yükseldikçe, tur operatörlerinin rekabetçi fiyat oluşturması zorlaşıyor. Havayollarının artan maliyetleri otel fiyatlarına, otellerin maliyetleri de paket tatil fiyatlarına yansıdığında Türkiye'nin fiyat avantajı daha fazla sorgulanır hale geliyor.

Kamil Özil: Alman turist tatilden vazgeçmiyor, Türkiye'den uzaklaşıyor olabilir

Rocket DMC Türkiye CEO'su Kamil Özil, Alman pazarına ilişkin değerlendirmesinde önemli bir ayrım yaptı.

Almanların genel olarak seyahat etmekten vazgeçmediğini, Almanya turizm pazarının geçen yılın üzerinde bir hacimle kapandığını belirten Özil, Türkiye'nin yaşadığı gerilemenin yalnızca ekonomik koşullarla açıklanamayacağını söyledi.

Özil'e göre savaş kaynaklı endişeler, uçuş iptalleri ve kapasite daralması önemli etkenler arasında yer alıyor.

Ancak asıl dikkat çekici değerlendirmesi, Türkiye'nin sunduğu tatil deneyiminin giderek sorgulanması üzerineydi.

Özil, turistin Türkiye'ye geldiği andan itibaren çeşitli sorunlarla karşılaştığını belirterek şu başlıklara dikkat çekti:

• Havalimanlarında uzun pasaport kontrolü ve güvenlik kuyrukları.
• Bagaj tesliminde 1-1,5 saate ulaşabilen beklemeler.
• Terminal ve transfer organizasyonundaki aksaklıklar.
• Antalya'da trafik ve otopark sorunları.
• Otellerde restoran, bar ve açık büfelerde yoğunluk.
• Personel memnuniyetsizliğinin hizmet kalitesine yansıması.
• Destinasyonlarda altyapı ve ulaşım eksiklikleri.

Özil, turistin tatil boyunca yaşadığı bu stresin, Türkiye'ye yönelik memnuniyetini ve tekrar ziyaret etme isteğini olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.

Antalya'da tatil havalimanında başlıyor, memnuniyetsizlik de orada başlayabiliyor

Antalya turizminin en önemli sorunlarından biri, misafirin destinasyona ilk adım attığı andaki deneyimi.

Turist, uçaktan indikten sonra bagajını bekliyor, pasaport kontrolünden geçiyor, terminalde ulaşım karmaşasıyla karşılaşıyor ve ardından trafikte zaman kaybedebiliyor.

Bütün bunların üzerine otelde giriş işlemleri, restoran kuyrukları ve yoğunluk eklendiğinde, tatilin ilk günleri dinlenmek yerine stresle geçebiliyor.

Özil'in değerlendirmesi, turizmde rekabetin artık yalnızca otel odası ve deniz kalitesiyle kazanılamayacağını ortaya koyuyor.

Çünkü turistin satın aldığı ürün sadece konaklama değil; ulaşım, karşılama, güvenlik, çevre, hizmet ve dinlenme deneyiminin tamamı.

Otel fiyatları yükseliyor, peki kalite aynı oranda artıyor mu?

Toplantının en çarpıcı tartışmalarından biri otel fiyatları ile hizmet kalitesi arasındaki ilişki oldu.

Sektör temsilcileri, bazı otellerin önce yüksek fiyatlarla satışa çıktığını, talep oluşmadığında sezon içerisinde ciddi indirimlere yöneldiğini belirtti.

Özellikle 2024, 2025 ve 2026 fiyatları üzerinden yapılan değerlendirmelerde, satılamayan yüksek fiyatların işletmeler açısından gerçek bir başarı göstergesi olmadığına dikkat çekildi.

Bir otelin fiyatını artırmasının tek başına gelirini artırmadığı, önemli olanın o fiyatın karşılığında misafire hangi hizmetin sunulduğu olduğu vurgulandı.

Burada sektörün önündeki temel soru şu:

Türkiye, daha pahalı bir tatil destinasyonu haline gelirken misafirine aynı oranda daha yüksek kalite sunabiliyor mu?

Toplantıda, geçmiş yıllarda 120 avro seviyelerinde satılmaya çalışılan bazı beş yıldızlı her şey dahil ürünlerin önce 165, ardından 195 avro gibi fiyatlara çıkarıldığı, ancak talep oluşmadığında 110-115 avro seviyelerine kadar inilebildiği örnekleri paylaşıldı.

Bu durum, fiyatlandırma politikalarının pazarın gerçekleriyle ne kadar uyumlu olduğunun yeniden değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor.

Her şey dahil sisteminde kalite ve hizmet tartışması büyüyor

Antalya'nın uluslararası turizmdeki en güçlü ürünlerinden biri olan her şey dahil sistemi de toplantının gündemindeydi.

Sektör temsilcileri, geçmiş yıllarda Türkiye'nin bu sistemle önemli bir kalite standardı oluşturduğunu, ancak son yıllarda maliyet baskısı nedeniyle hizmet kalitesinin aynı ölçüde geliştirilemediğini dile getirdi.

Özellikle kriz dönemlerinde ilk tasarruf alanlarından birinin yiyecek-içecek ve servis hizmetleri olması eleştirildi.

Oysa turist, yıllar önce Türkiye'de deneyimlediği açık büfe kalitesini, hizmet hızını ve çalışanların ilgisini yeniden görmek istiyor.

Daha yüksek fiyat ödeyen misafirin aynı veya daha düşük hizmet kalitesiyle karşılaşması, destinasyonun marka değerine zarar verebilecek bir unsur olarak değerlendirildi.

Bu nedenle sektörün yalnızca oda kapasitesini, bina kalitesini ve fiziksel yatırımları artırması yeterli görülmüyor.

Hizmetin niteliği, çalışanların mutluluğu ve misafirle kurulan iletişim de turizm yatırımının ayrılmaz parçaları olarak öne çıkıyor.

Personel mutsuzsa turist de mutlu olamaz

Toplantıda öne çıkan bir diğer önemli konu turizm çalışanlarının durumu oldu.

Kamil Özil, bazı otellerde yabancı çalışan oranlarının yüzde 20-30 seviyelerine ulaşabildiğini belirterek, personel yapısının misafir deneyimi üzerindeki etkisine dikkat çekti.

Sektör temsilcilerine göre turizm çalışanlarının motivasyonu, hizmet kalitesinin en önemli belirleyicilerinden biri.

Çalışanların mutsuz, yorgun ve işinden kopuk olması doğrudan misafire yansıyor.

Bir restoranda karşılamadan servise, resepsiyondan oda hizmetlerine kadar her aşamada çalışanların yaklaşımı tatilin algısını belirliyor.

Burada önemli olan yalnızca personele ödenen ücret değil; çalışma koşulları, iş güvencesi, kariyer olanakları, eğitim ve işletme kültürü.

Türkiye'nin fiziksel yatırımlarda büyüdüğü ancak hizmet kalitesini aynı hızda geliştiremediği yönündeki eleştiriler, sektörün insan kaynağı politikasını yeniden ele alması gerektiğini gösteriyor.

Cüneyt Kuru: Turizmde denetim, denetim, denetim

SKÅL Türkiye Ulusal Komitesi Başkan Yardımcısı H. Cüneyt Kuru, Türkiye turizmindeki sorunların birbirinden bağımsız olmadığını, birikerek büyük bir sorunlar kümesi oluşturduğunu söyledi.

Kuru, turizm deneyimini dört temel başlıkta değerlendirdi:

1. Havalimanı: Bagaj, pasaport, güvenlik ve transfer süreçleri.
2. Ulaşım: Trafik, yol kalitesi ve şehir içi erişim.
3. Otel: Hizmet standartları, personel, yoğunluk ve misafir memnuniyeti.
4. Çevre: Destinasyonların temizliği, düzeni ve genel yaşam kalitesi.

Kuru, Türkiye'de turist memnuniyetini artırmak için denetim ve yönetim anlayışının güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Kundu'da yeni açılan bir otelin çevresindeki yolun kısa sürede düzenlenmesini örnek gösteren Kuru, aynı yaklaşımın destinasyonun diğer bölgelerinde de uygulanabileceğini ifade etti.

Turizmde hizmet kalitesinin yalnızca işletmelerin kendi çabalarına bırakılmaması gerektiğini belirten Kuru, kamu yönetimi, yerel yönetimler ve sektör arasında daha güçlü bir koordinasyon kurulması gerektiğine dikkat çekti.

Kuru'nun toplantıdaki en net mesajı ise üç kelimeyle özetlendi:

Denetim, denetim, denetim.

Antalya'nın büyüyen otel kapasitesi altyapıyla destekleniyor mu?

Toplantıda Antalya'nın yeni otel yatırımları da dolaylı olarak eleştirildi.

Özellikle Side bölgesinde büyük kapasiteli yeni tesislerin yapılması, turizmde büyümenin yalnızca yatak ve oda sayısı üzerinden değerlendirilmesinin risklerini gündeme getirdi.

Daha fazla yatak kapasitesi oluşturulurken yolların, toplu taşımanın, havalimanı bağlantılarının ve çevresel altyapının aynı hızda geliştirilmemesi, destinasyonun taşıma kapasitesini zorlayabiliyor.

Antalya Havalimanı'ndaki terminal düzenlemeleri, terminaller arasındaki ulaşım ve şehir içi raylı sistem bağlantıları da toplantıda tartışılan konular arasında yer aldı.

Turizm temsilcilerinin değerlendirmelerine göre, yeni yatırımların başarısı yalnızca otelin doluluğuyla değil, bulunduğu bölgenin genel turizm kalitesiyle birlikte ele alınmalı.

Bir destinasyonda yüzlerce yeni oda açmak mümkün. Ancak turistin o otele ulaşması, çevresinde rahatça dolaşması, plajda konforlu zaman geçirmesi ve şehirden memnun ayrılması için bütün altyapının birlikte çalışması gerekiyor.

Antalya'nın 2027 turizm sınavı: Daha fazla turist mi, daha değerli turist mi?

Toplantıdan çıkan en önemli sonuçlardan biri, Antalya'nın gelecek yıllardaki turizm stratejisinin yeniden değerlendirilmesi gerektiği oldu.

Yıllardır turist sayısı üzerinden yapılan başarı değerlendirmelerinin artık yeterli olmadığı açıkça görülüyor.

Çünkü turist sayısının artması, işletmelerin kârlılığının arttığı anlamına gelmiyor.

Yüksek uçak maliyetleri, enerji ve personel giderleri, gıda fiyatları, finansman yükü ve yoğun rekabet, işletmelerin kâr marjlarını baskılıyor.

Buna bir de rakip destinasyonların daha uygun fiyatlı ürünler sunması eklendiğinde Türkiye'nin fiyat-kalite dengesi daha önemli hale geliyor.

Antalya'nın önümüzdeki dönemde şu başlıklara odaklanması gerekiyor:

• Yüksek harcama potansiyeline sahip pazarlara ulaşmak.
• Almanya ve İngiltere gibi geleneksel pazarlardaki kayıpları analiz etmek.
• Uçak koltuk kapasitesini ve ulaşım bağlantılarını güçlendirmek.
• Otel fiyatlarını gerçek talep ve hizmet kalitesiyle uyumlu hale getirmek.
• Personel memnuniyetini ve mesleki eğitimi geliştirmek.
• Havalimanı, transfer ve şehir içi ulaşım sorunlarını çözmek.
• Çevre, trafik, plaj ve kamusal alan kalitesini yükseltmek.
• Turizm yatırımlarını destinasyonun taşıma kapasitesiyle birlikte değerlendirmek.
• Turist sayısının yanında kişi başı harcama, konaklama süresi, tekrar ziyaret ve işletme kârlılığını ölçmek.

Turizmde artık rekor değil, sürdürülebilir başarı zamanı

Antalya Kent Konseyi Turizm Grubu toplantısında yapılan değerlendirmeler, Türkiye turizminin önemli bir dönüm noktasında olduğunu ortaya koyuyor.

Türkiye'nin güçlü otel altyapısı, deneyimli turizm işletmeleri, uluslararası bağlantıları ve tanınmış destinasyonları önemli avantajlar olmaya devam ediyor. Ancak bu avantajların rakipler karşısında kendiliğinden korunacağı düşünülmemeli.

Mısır, Yunanistan, İspanya, Tunus ve diğer Akdeniz destinasyonları hem fiyat hem ürün hem de ulaşım açısından rekabeti artırıyor.

Türkiye'nin bu rekabette başarılı olabilmesi için yalnızca otel fiyatlarını, uçak kapasitesini veya pazarlama bütçelerini konuşması yeterli değil.

Turistin ülkeye girişinden ayrıldığı ana kadar yaşadığı bütün deneyimin yeniden tasarlanması gerekiyor.

Bir başka ifadeyle, Antalya'nın geleceği yalnızca kaç turist ağırladığıyla değil, ağırladığı turiste ne kadar değer sunduğuyla ölçülecek.

Çünkü turizmde asıl başarı, bir milyon daha fazla turist getirmek değil; gelen turistin memnun ayrılması, yeniden gelmesi, daha fazla harcaması ve Türkiye'yi başkalarına tavsiye etmesidir.

Antalya'nın önündeki gerçek sınav da tam olarak burada başlıyor.