Türkiye Havacılık Sektörü: Rekor Yolcu Sayıları ve Büyüyen Maliyet Baskısı Gölgesinde 2026 Değerlendirmesi

Rahmetli Cumhurbaşkanımız Süleyman Demirel’in Türkiye ekonomisi için yaptığı o meşhur tespit gibi: “Sektörün durumunu tek kelimeyle sorarsanız ‘iyi’, iki kelimeyle sorarsanız ‘iyi değil” şeklinde görünüyor durum. Dışarıdan bakıldığında; Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) verilerindeki yolcu rekorları, havalimanlarındaki yoğun trafik ve yüksek doluluk oranları üzerinden sektör için rahatlıkla "iyi" diyebiliriz. Ancak işin arka planına; özellikle hızla artan maliyet kalemlerine ve buna paralel şekilde büyümeyen gelir yapısına baktığımızda, "iyi değil" demek çok daha gerçekçi bir yaklaşım olacaktır.

Jeopolitik Krizler ve Değişen Sektör Dinamikleri

ABD, İsrail ve İran hattında patlak veren gerilimler tüm dünya piyasalarını sarsarken, ülkemizde de turizm ve havacılık başta olmak üzere birçok sektörü doğrudan etkiledi. Hatırlanacağı üzere, geçen yılın haziran ayının son üç haftasında da benzer bir gerilim ve çatışma ortamı yaşanmıştı. O dönemde rezervasyonlarda belirgin bir erime yaşanmış, talebin toparlanması birkaç ayı bulmuş, buna karşın maliyet artışları 2025 genelinde daha makul seviyelerde kalmıştı.

2026 yılına ise sektör son derece umutlu girdi. Şirketlerin bütçeleri ve stratejik planları, güçlü bir sezon geçeceği yönündeydi. Fakat 28 Şubat’ta başlayan savaş ile turizm ve havacılık sektörü bir kez daha doğrudan hedef oldu. Rezervasyonlarda yaşanan ani düşüşün hemen ardından, başta yakıt fiyatları olmak üzere operasyonel giderlerdeki artış havacılık sektörünü ciddi bir baskı altına aldı.

Havacılık sektörü Pandemi nedeniyle oluşan yaralarını sarmaya başlamışken; Rusya-Ukrayna savaşı, küresel tedarik zinciri krizleri, motor ve teknik bakım maliyetlerindeki artışlar ve yüksek personel giderleri ile zaten aralıksız bir mücadele içindeydi. 2026'da bu olumsuzlukların geride kalacağı, gelirlerin arttığı ve maliyetlerin istikrara kavuştuğu bir dönem beklenirken, havacılık sektörü jeopolitik gelişmelerin etkisi altında kalmaya devam etti. Nitekim ülkemizdeki ve dünyadaki halka açık havayolu şirketlerinin 2026 ilk yarı finansal sonuçlarına baktığımızda, sektör genelinde karlılıklarda önemli oranda düşüş yaşanırken birçok şirket de zarar etti. Kamuyu Aydınlatma Platformu’nda açıklama yapan havayolu şirketlerimizin Haziran sonu karlılık durumlarının özeti aşağıdaki gibidir.

Turizmde Destekler ve Hareketlenme, Havacılıkta Yakıt Çıkmazı

Turizm tarafında savaşın yarattığı olumsuz hava, yılın ortasına doğru gerginliğin nispeten azalmasıyla yerini toparlanmaya bıraktı. Rezervasyonlar yeniden ivme kazanarak geçmiş yılların rakamlarını yakalama, hatta bazı destinasyonlarda aşma trendine girdi. Bu süreçte devletimizin Konaklama Vergisini %2’den %1’e indirmesi, SGK prim teşvikleri konusunda bir genelge çalışması var ve KGF/Nefes Kredisi paketlerini devreye sokması turizm işletmelerine önemli bir can suyu oldu.

Havacılık tarafında ise durum çok daha karmaşık bir duruma evrildi. Temmuz ayına girerken rezervasyonlar hareketlense de yakıt fiyatlarındaki yüksek seviyeler ana gündem maddesi olmaya devam etti. Şirketlerin risk yönetimi modelleri ve Finansal Hedging (fiyat sabitleme) mekanizmaları bu süreçte yetersiz kaldı. Bunun temel sebebi, Jet Yakıtı (Jet A-1) fiyatlarının Brent petrolden bağımsız olarak çok daha sert yükselmesiydi.

Brent petrol 70$ bandından 100-110$ seviyelerine çıkarken, jet yakıtı ton fiyatı 750 $ (seviyelerinden 1.400 $ – 1.500 $) bandına kadar fırlayarak %100'e yakın bir artış kaydetti. Rafinelerin üretim kurgularındaki değişiklikler, üretimde dizel ve jet yakıtı payının azalması Brent petrol ile fiyat makasının açılmasına neden oldu. Neticede havayolları ham petrol fiyat artışından çok daha ağır bir maliyet şokuna maruz kaldı. Geçmiş yıllarda toplam operasyonel giderlerin %20-21’ini oluşturan yakıt maliyetleri, 2026 itibarıyla toplam maliyetlerin %30’undan fazlasını kapsar hale geldi.

Bilet Fiyatları ve Tüketici Tavanı: Geçen yıl ortalama 100$ seviyesinde olan koltuk/uçuş maliyeti bu yıl 125$'ı buldu. Buna karşın havayolu şirketleri, tüketicinin alım gücü ve piyasa şartları nedeniyle bu artışın tamamını bilet fiyatlarına yansıtamadı.

Özetle; rekor yolcu sayıları ve dolu uçaklar madalyonun sadece görünen yüzünü oluşturuyor. Arka planda ise daralan kâr marjları, yönetilmesi güçleşen yakıt riskleri ve maliyet artışlarını yeterli düzeyde fiyata yansıtamamanın getirdiği finansal yüklerle mücadele eden bir sektör gerçekliği duruyor. Başka bir ifade ile de Havacılık sektöründe yaşanan sorunların büyük bir bölümü havayolu şirketleri üzerinde kalıyor. Yılın ikinci yarısında karlılıklarda daha olumlu bir seyir bekleniyor ancak yakıt fiyatlarındaki yüksek seyir devam ederse; yılbaşında hedeflenen karlılıklardan çok uzak sonuçlarla karşılaşılma ihtimali yüksek.