Turizm Databank’ın TÜİK verilerinden derlediği analize göre, Türkiye’de konaklama ve yiyecek-içecek sektöründeki yerli girişim oranı %99,91 ile zirvedeki yerini koruyor. Yabancı kontrolündeki girişim sayısı son 10 yılda artsa da turizm, Türkiye’nin millilik oranı en yüksek ilk 5 sektörü arasında kalmaya devam ediyor.
Türkiye ekonomisinin lokomotifi turizm sektörü, mülkiyet ve kontrol yapısı bakımından yerli kimliğini korumaya devam ediyor. 2024 yılı verilerine göre, konaklama ve yiyecek-içecek (F&B) alanındaki toplam 312 bin girişimin yalnızca %0,09’u yabancı kontrolünde bulunuyor.
10 Yılda Yabancı Girişim Sayısı %100 Arttı
Veriler, son on yıllık süreçte yabancı sermayeli girişimlerin sayısında dikkat çekici bir hareketlilik olduğunu gösteriyor:
Girişim Sayısı: Yabancı kontrolündeki girişim sayısı 10 yılda yaklaşık %100 artış göstererek 2024 yılında 273 adede yükseldi.
Genel Oran: Bu artışa rağmen, yabancı firmaların toplam sektör içindeki payı %0,09 gibi oldukça düşük bir seviyede kaldı.
Ciro ve İstihdamda Yabancı Payı Daha Yüksek
Girişim sayısı bazında oldukça düşük görünen yabancı payı, ciro ve istihdam rakamlarına gelindiğinde daha belirgin bir ağırlığa sahip durumda
Ciro Payı: Sayıca az olmalarına rağmen, yabancı kontrollü firmalar toplam sektör cirosunun yaklaşık %7’sine sahip bulunuyor.
İstihdam Gücü: Sektördeki toplam çalışanların %5,15’i ve ücretli çalışanların %6,18’i yabancı sermayeli bu 273 firmada istihdam ediliyor.
Turizm Firmalarında Kontrol Oranları (%)
Yıllara göre yerli ve yabancı kontrol oranlarındaki değişim, sektörün istikrarlı yapısını ortaya koyuyor:
|
Yıl
|
Firma (Yabancı)
|
Firma (Yerli)
|
Ciro (Yabancı)
|
Ciro (Yerli)
|
|
2016
|
0,05
|
99,95
|
5,38
|
94,62
|
|
2018
|
0,05
|
99,95
|
6,30
|
93,70
|
|
2021
|
0,06
|
99,94
|
7,32
|
92,68
|
|
2024
|
0,09
|
99,91
|
7,48
|
92,52
|
"Millilik Oranı En Yüksek İlk 5 Sektörden Biri"
Analiz sonuçları, Türkiye'de turizmin hala en milli sektörlerden biri olduğunu kanıtlıyor. Yerli yatırımcının sektöre olan hakimiyeti, özellikle kriz dönemlerinde esnek karar alma ve operasyonel direnç açısından stratejik bir avantaj sağlamaya devam ediyor.