Recep Yavuz: ‚‘Türkiye bu yıl UNESCO listesine yeni bir değer ekleyemedi‘‘

Antalya Kent Konseyi Turizm Grubu Başkanı, NBK Touristik Genel Müdürü ve Turizmdays.com yazarı Recep Yavuz, UNESCO Dünya Miras Komitesi'nin Güney Kore'nin Busan kentinde gerçekleştirilen 48. Oturumu sonrasında dikkat çeken bir değerlendirmede bulundu.

Türkiye'nin 2026 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi'ne yeni bir kültürel ya da doğal varlık kazandıramamasını değerlendiren Yavuz, asıl sorunun miras eksikliği değil, güçlü adaylık dosyaları hazırlanamaması olduğunu söyledi. Yavuz, özellikle Termessos'un artık UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne girmesi gerektiğini vurguladı.

Türkiye bu yıl UNESCO listesine yeni bir değer ekleyemedi

UNESCO Dünya Miras Komitesi'nin 48. Oturumu Güney Kore'nin Busan kentinde tamamlandı. Toplantıda dünyanın farklı bölgelerinden 25 yeni alan Dünya Miras Listesi'ne dahil edilirken, Türkiye bu yıl listeye yeni bir eser kazandıramadı.

Geçtiğimiz yıl Sardes ve Bintepeler Lidya Tümülüsleri'nin Dünya Miras Listesi'ne kabul edilmesini büyük bir sevinçle karşıladığını belirten Recep Yavuz, bu yıl beklenen haberin gelmediğini ifade etti.

Yavuz, bunun yalnızca istatistiksel bir sonuç olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

"İlk bakışta bu yalnızca bir istatistik gibi görünebilir. Bana göre ise çok daha önemli bir mesaj içeriyor. Çünkü mesele yalnızca bu yıl listeye yeni bir eser sokamamış olmamız değildir. Asıl soru şudur; Anadolu gibi dünyanın en büyük kültür hazinelerinden birine sahip bir ülke, neden bu zenginliği UNESCO Dünya Miras Listesi'ne aynı ölçüde yansıtamıyor?"

UNESCO listesine 25 yeni alan eklendi

Busan'daki toplantıda Dünya Miras Listesi'ne farklı kıtalardan önemli kültürel ve doğal alanlar kabul edildi.

Yeni listeye giren alanlar arasında;

Finlandiya'dan Alvar Aalto Yapıları

Fransa'dan Normandiya Çıkarması Sahilleri ve Carcassonne Tahkimat Sistemi

Hindistan'dan Sarnath Antik Budist Alanı

Japonya'dan Asuka ve Fujiwara Antik Başkentleri

Çin'den Jingdezhen Porselen Endüstri Alanları

İran'dan Alamut Kalesi

ABD'den Okefenokee Ulusal Yaban Hayatı Sığınağı

Ürdün'den Akabe Deniz Koruma Alanı

Yunanistan'dan Olimpos Dağı

gibi dünya çapında önemli kültürel ve doğal miras alanları yer aldı.

Yavuz, UNESCO'nun yalnızca tarihi koruyan bir kurum olmadığını, aynı zamanda ülkelerin uluslararası marka değerini artıran en önemli platformlardan biri olduğunu söyledi.

"Anadolu Dünyanın En Büyük Açık Hava Müzelerinden Biri"

Hititlerden Friglere, Urartulardan Likyalılara, Roma'dan Bizans'a, Selçuklu'dan Osmanlı'ya kadar sayısız medeniyetin izlerini taşıyan Anadolu'nun dünyanın en büyük kültürel miras coğrafyalarından biri olduğunu belirten Yavuz, "Sorun miras eksikliği değil. Sorun bu mirası bilimsel olarak hazırlamak, korumak, yönetmek ve güçlü aday dosyaları oluşturabilmektir" dedi.

Türkiye'nin 40 yılda 22 UNESCO Dünya mirası

Türkiye'nin UNESCO yolculuğunun 1985 yılında başladığını hatırlatan Yavuz, geçen 40 yılda 22 kültürel ve doğal değerin Dünya Miras Listesi'ne girdiğini belirtti.

Göreme, Divriği Ulu Camii, İstanbul Tarihi Alanları, Nemrut Dağı, Efes, Göbeklitepe, Ani, Gordion, Arslantepe ve son olarak Sardes ile Bintepeler Lidya Tümülüsleri'nin bu başarıya ulaştığını hatırlatan Yavuz, Türkiye'nin ayrıca yaklaşık 80 aday alanla UNESCO Geçici Listesi'nde dünyanın en zengin ülkelerinden biri olduğunu ifade etti.

"Sorun Aday Eksikliği Değil"

Recep Yavuz, Türkiye'nin en önemli probleminin aday sayısının azlığı değil, asıl eksikliğin bilimsel araştırmalar, sürdürülebilir yönetim planları, koruma politikaları, yerel halkın sürece katılımı, uluslararası standartlarda hazırlanmış adaylık dosyaları olduğunu belirtti.

Yavuz, bugün İtalya, Fransa, Çin ve İspanya'nın UNESCO başarılarının arkasında bu anlayışın bulunduğunu söyledi.

Antalya UNESCO için en güçlü şehirlerden biri

Recep Yavuz'un değerlendirmesinde en dikkat çeken bölüm ise Antalya oldu.

Antalya'nın yalnızca deniz, kum ve güneş destinasyonu olmadığını vurgulayan Yavuz, dünyanın hiçbir tatil kentinde bu kadar yoğun antik kent ve kültürel miras bulunmadığını ifade etti.

Yavuz'un araştırmasına göre Antalya'nın UNESCO Geçici Listesi'nde tam 9 aday alanı bulunuyor.

Bunlar;

Karain Mağarası

Kekova

Termessos ve Güllük Dağı

Alanya

Noel Baba Kilisesi

Perge

Aspendos

Likya Kentleri

Yivli Minare olarak sıralanıyor.

Recep Yavuz, "Benim araştırabildiğim kadarıyla dünyada hiçbir şehir Antalya kadar UNESCO Dünya Mirası adayına sahip değil." değerlendirmesinde bulundu.

"Termessos çoktan Dünya Mirası olmayı hak ediyor"

Yavuz, Antalya'nın en güçlü adayının kuşkusuz Termessosolduğunu, Büyük İskender'in fethedemediği şehir olarak dünya tarihindeki özel yerine dikkat çeken Termessos'un yalnızca bir antik kent olmadığını, doğa ile tarihin kusursuz biçimde bütünleştiği eşsiz bir peyzaj sunduğunu ifade etti.

Milli park içerisinde korunmuş nadir arkeolojik alanlardan biri olan Termessos'un bugün birçok UNESCO alanından daha güçlü tarihi ve doğal değerlere sahip olduğunu belirten Yavuz şu değerlendirmeyi yaptı:

"Termessos yalnızca UNESCO kriterlerini karşılayan bir aday değildir. Aslında çoktan Dünya Mirası olmayı hak eden bir değerdir. Eksik olan Termessos'un değeri değil; onu dünya standartlarında anlatacak, koruyacak ve yönetecek güçlü adaylık sürecidir."

Gözler İstanbul'da yapılacak bir sonraki UNESCO toplantısında

Recep Yavuz, UNESCO Dünya Miras Komitesi'nin bir sonraki toplantısının İstanbul'da yapılacak olmasını Türkiye açısından tarihi bir fırsat olarak değerlendirdi.

Bu karar nedeniyle Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Türkiye UNESCO Komitesi'ni tebrik eden Yavuz, İstanbul'daki toplantının Türkiye'nin kültürel mirasını dünyaya yeniden anlatması için önemli bir platform olacağını söyledi.

Yavuz, artık hedef yalnızca yeni aday göstermek değil, bilimsel temellere dayanan güçlü dosyalar hazırlayarak uluslararası başarı elde etmek olması gerektiğini vurguladı.

"Kazanan yalnızca Termessos değil, Türkiye olacaktır"

Recep Yavuz, önümüzdeki yıl İstanbul'da gerçekleştirilecek UNESCO Dünya Miras Komitesi toplantısında özellikle Termessos dosyasının gündeme alınması gerektiğini belirtti.

Toplantının Türkiye'de yapılmasının önemli bir avantaj sağlayacağını ifade eden Yavuz, aynı süreçte iki ya da üç yeni Türk mirasının Dünya Miras Listesi'ne girebileceğine inandığını söyledi.

Yavuz değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı:

"Önümüzdeki yıl İstanbul'da mutlaka Termessos'un dosyası komisyona sunulmalı. Hazır toplantı bizde yapılıyorken 2-3 değerimizi listeye dahil etmeyi ve özellikle Antalya'ya bir UNESCO Mirası kazandırmayı hedeflemeliyiz. O gün geldiğinde kazanan yalnızca Termessos olmayacaktır. Kazanan Antalya olmayacaktır. Kazanan Türkiye olacaktır."