Amirhan: "Turizm Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Kurulsun’’

Dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte sosyal medya, bireysel bir paylaşım alanı olmanın ötesine geçerek turizm sektörünün ekonomik geleceğini doğrudan şekillendiren güçlü bir mekanizmaya dönüştü. Ancak şantaj, asılsız iddialar ve karalama kampanyaları gibi kötüye kullanımlar, sektörde telafisi güç zararlara yol açıyor.

Hukukçu ve Turizmdays Turizm Hukuku Köşesi yazarı Av. İslam Amirhan, turizm işletmelerini ve destinasyonları hedef alan dijital manipülasyonlara karşı yasal sorumluluklar ve çözüm önerilerine ilişkin kritik açıklamalarda bulundu.

"Turizm Dezenformasyonla Mücadele Merkezi" Talebi

Sosyal mecralarda turizm bölgeleri veya işletmeler hakkında yayılan asılsız bilgilerin kamu düzenini ve ülke ekonomisini tehdit ettiğini belirten Av. İslam Amirhan, kurumsal bir doğrulama mekanizmasının şart olduğunu vurgulayarak şunları söyledi:

"Bir turizm işletmesini açıkça hukuka aykırı şekilde hedef alan sosyal medya paylaşımları ile turizm bölgelerine ilişkin asılsız haber ve dezenformasyon karşısında, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA) veya Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde kamuoyunu doğru ve hızlı bilgilendirecek bir 'Turizm Dezenformasyonla Mücadele Merkezi' oluşturulmalıdır. İşletmelerin ve tüketicilerin doğrudan ihbarda bulunabileceği bu merkez, gerçeğe aykırı paylaşımları inceleyerek resmi bilgilerle bilgi kirliliğinin önüne geçmelidir."

Dijital İtibar, İşletmeler İçin Ekonomik Bir Varlıktır

Turizmde güven duygusunun fiziksel hizmetten önce dijital mecralarda oluştuğunu belirten Amirhan, tüketicilerin otel rezervasyonu yapmadan veya bir restoranı tercih etmeden önce sosyal medyayı incelediğine dikkat çekti.

Gerçek dışı tek bir viral paylaşımın binlerce iptale yol açabildiğini hatırlatan Amirhan, "Ben sadece fikrimi söyledim" veya "Sadece yorum yaptım" ifadesinin kişileri hukuki sorumluluktan kurtarmadığını söyledi.

İfade özgürlüğünün Anayasa ile güvence altında olduğunu ancak bu hakkın sınırsız olmadığını belirten Amirhan, hukuka aykırı durumları şu şekilde sıraladı:

Şantaj ve Tehdit: "İstediğim şartları kabul etmezseniz kötü yorum yazarım" anlayışıyla ayni veya maddi menfaat talep edilmesi.

Organize Karalama: Hiç konaklanmayan tesisler hakkında sahte hesaplarla (Google Reviews, TripAdvisor, Booking vb.) veya rakip işletmeler lehine yapılan manipülatif değerlendirmeler.

Kriz Tırmandırma: Ücretsiz hizmet veya indirim talebi reddedilen içerik üreticilerinin olayları abartarak intikam amacı gütmesi.

Influencer Olmak Hukuki Sorumluluktan Muaf Tutmaz

Takipçi sayısının yüksek olmasının hukuki sorumluluğu azaltan bir ayrıcalık olmadığını, aksine zararın boyutunu büyüten bir etken olduğunu vurgulayan Av. İslam Amirhan, şu uyarılarda bulundu:

"Milyonlarca kişiye ulaşan bir paylaşım, işletmeler açısından ağır ekonomik sonuçlar doğurur. Müşteri gibi davranarak gizli sponsorlu içerik üretmek, haksız rekabet oluşturmak veya olumsuz paylaşım tehdidiyle bedelsiz hizmet talep etmek; sadece tazminat sorumluluğu doğurmaz. Olayın niteliğine göre hakaret, tehdit, haksız rekabet ve şantaj gibi ceza hukuku yaptırımlarını da beraberinde getirir."

Asılsız Bölge Haberleri TCK 217/A Kapsamına Girebilir

Manipülatif paylaşımların yalnızca tek bir tesisi değil, tüm bir şehri veya bölgeyi hedef alabildiğini kaydeden Amirhan; "Salgın hastalık var", "Denizde zehirli canlı görüldü", "Sahiller kapatıldı" ya da "Otellerde yangın çıktı" gibi asılsız iddiaların bölge ekonomisini sekteye uğrattığını belirtti.

Bu tür durumlarda kamu düzeninin bozulması sebebiyle Türk Ceza Kanunu’nun 217/A maddesinde yer alan "Halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" suçunun gündeme gelebileceği ifade edildi.

Turizm İşletmeleri Haklarını Nasıl Korumalı?

Karalama kampanyalarıyla karşılaşan turizm işletmelerine izlemeleri gereken adımlar konusunda rehberlik eden Amirhan, sürecin profesyonel yönetilmesi gerektiğini belirterek yapılması gerekenleri anlattı:

1. Dijital Delil Tespiti: Ekran görüntüleri, URL kayıtları saklanmalı; noter veya uzman aracılığıyla dijital delil tespiti yaptırılmalıdır.
2. Hukuki Süreç: Erişim engeli başvuruları ve zararın tanzimi için zaman kaybetmeksizin yasal yollara başvurulmalıdır.
3. Uzman Kadro / Danışmanlık: Büyük ölçekli işletmelerin bünyelerinde dijital itibar ve hukuk birimi kurması; küçük işletmelerin ise profesyonel hukuki danışmanlık alması önerilmektedir.
4.