Recep Yavuz: "İklim ve doğayı hep arka plana attık, kontrolsüz trafik şehri yoruyor"

Antalya Konyaaltı’ndaki Nâzım Hikmet Fuar ve Kongre Merkezi’nde düzenlenen “İklim ve Turizm” paneli, iklim krizinin Türk turizmi üzerindeki yakıcı etkilerini tüm çıplaklığıyla ortaya koydu.

Antalya Kent Konseyi Turizm Grubu Başkanı Recep Yavuz’un moderatörlüğünde gerçekleşen oturumda; akademisyenler, şehir plancıları ve turizm yatırımcıları, Antalya’nın geleceği için "yatak kapasitesinde frene basılması, kapalı alan yatırımlarının artırılması ve alternatif turizm modellerine geçilmesi" çağrısında bulundu.

Antalya’nın ev sahipliğinde gerçekleşen COP31 atmosferinde düzenlenen “İklim ve Turizm” paneline; Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Levent Kurnaz[metinde Korkmaz olarak geçmektedir], Akdeniz Üniversitesi Turizm Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ebru Tarcan İçigen, Şehir Plancısı Dr. Ebru Manavoğlu, Akdeniz Üniversitesi Turizm İşletmeciliği Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Hatice Karakaş [metinde Karadaş olarak da geçmektedir] ve MK Group Turizm Yatırım ve İşletmeleri CEO’su Korhan Alşan konuşmacı olarak katıldı.

Recep Yavuz: "İklim ve doğayı hep arka plana attık, kontrolsüz trafik şehri yoruyor"

Panelin açılışını ve moderatörlüğünü üstlenen Antalya Kent Konseyi Turizm Grubu Başkanı Recep Yavuz, turizm sektörünün bugüne kadar hep "daha çok turist ve kârlılık" odaklı ilerlediğini belirterek çarpıcı bir özeleştiride bulunarak, "Gelen turistlerin %90’ından fazlasının uçakla geldiği dünyanın en popüler destinasyonlarından birindeyiz. Bugüne kadar doğayı ve iklimi hep arka planda bıraktık. Bir hikâye yazdık ama bunu doğayla el ele mi yazdık, orası büyük bir soru işareti" dedi.

Antalya'da 17 milyon turistin ulaşım modeli sorgulanmalı

Pandemi sonrasında turistlerin bireysel ve özel transfer araçlarına yönelmesinin Antalya'da ciddi bir araç yoğunluğu yarattığını belirten Recep Yavuz, kentte yaklaşık 4 bin 500 Vito tipi aracın oluştuğunu ifade etti.

Yavuz, Antalya'ya gelen yaklaşık 17 milyon kişinin yüzde 70'inin bu küçük araçlarla taşındığını belirterek, mevcut ulaşım modelinin trafik, hava kirliliği ve maliyetler açısından sorgulanması gerektiğini söyledi.

İspanya örneğini veren Yavuz, 45 kişilik otobüslerle gerçekleştirilebilecek toplu transferlerin Antalya'da çok sayıda küçük araçla yapılmasının verimlilik açısından önemli bir sorun oluşturduğunu anlattı.

Yavuz, 45 kişinin 10 ayrı araçla taşınmasının yollar üzerindeki baskıyı artırdığını, trafik sorununu büyüttüğünü ve gereksiz maliyetler yarattığını vurguladı.

Yavuz, Antalya turizminin yalnızca otel ve uçak kapasitesiyle değil, turistin havalimanından otele ve destinasyon içindeki ulaşımına kadar bütüncül bir yaklaşımla planlanması gerektiğine dikkat çekti.

Prof. Dr. Levent Korkmaz: "Yüzyılın sonunda Antalya yaşanmaz hale gelebilir, sezon kaymalı"

İklim değişikliğinin küresel ve bölgesel projeksiyonlarını verilerle paylaşan Prof. Dr. Levent Korkmaz, gelecekte turizm haritasının kökten değişeceğini vurguladı. Dubai örneği üzerinden "her yeri klimalandırarak turizm yapma" fikrini eleştiren Korkmaz, şunları söyledi:

"Petrolümüz olmadığı için enerjiyi ithal ediyoruz. Artan soğutma maliyetleri fiyatları üçe katlarsa turist buraya gelmez. Antalya’da yaz sıcaklıklarının 45-50 derecelere çıkması bekleniyor. Baltık Denizi ve Rusya kıyıları ısındığında Rus veya İsveçli turist 45 dereceye değil, 35 derecelik kendi sahillerine gidecek. Bilimsel çalışmalarımız, önlem alınmazsa 2080-2100 aralığında Antalya’nın yaz aylarında yaşanmaz bir noktaya gelebileceğini gösteriyor.

Sivas’ın batısında gelecekte 90 gün kar kalmayacak. Kayak otelleri dahi yazın yayla turizmine uygun açık havuzlu konseptlere dönmek zorunda kalacak.

2050 yılına kadar Körfez Akıntısı’nın yavaşlama ihtimali %20 ile %50 arasında. Bu gerçekleşirse Kuzey Avrupa donarken Türkiye’de de sıcaklıklar 5 derece düşüp yağışlar %30 azalacak."

Korhan Alşan: "Aksiyonu olmayan vizyon halüsinasyondur; Yatak kapasitesinde frene basmalıyız"

Turizm yatırımları ve saha operasyonlarındaki güncel sorunlara değinen MK Group CEO’su Korhan Alşan, kısa vadeli bakış açısının terk edilerek bütüncül bir destinasyon yönetimine geçilmesi gerektiğini ifade ederek, "Türkiye'nin çok sağlam strateji raporları var ama aksiyona geçmiyoruz. Unutmayalım ki 'Aksiyonu olmayan vizyon, halüsinasyondur'. Artık sadece otelciyle değil; bakanlık, belediye, tarım ve su yönetimiyle tam bir yönetişim kurmalıyız" diye konuştu.

Alşan, Antalya’da artan sıcaklıkların otel altyapılarını zorladığını belirterek somut veriler paylaştı:

‘’Mevcut chiller (soğutma) sistemlerinin yetersiz kaldığını ve artık lüks otellerde açık yüzme havuzlarının dahi soğutulmaya başlandı. 120 milyon geceleme üzerinden turizm tesisleri yılda 60 milyon metreküp su ve 3 milyar kilovatsaat enerji tüketiyor.

Yatak kapasitesinde frene basılmalı ve atıl kamu arazilerinin otel yerine Güneş Enerjisi Santrali (GES) yatırımlarına tahsis edilmesi gerekiyor. Yeni nesil turist profili artık açık büfe yerine Likya Yolu, Kekova ve Toroslar gibi hikâyesi olan deneyimlere yöneliyor.’’

Şehir Plancısı Ebru Manavoğlu: "Ekolojik koridorlar ve 15 dakikalık şehir modeli şart"

Kentsel planlama kararlarının doğrudan iklim mücadelesi olduğunu vurgulayan Şehir Plancısı Ebru Manavoğlu, 2,7 milyon nüfusa ulaşan Antalya’nın tarım ve orman alanları üzerindeki yapılaşma baskısına dikkat çekerek, ‘’Antalya’da rüzgârların kuzey-güney yönünde esiyor. Aksu ve Düden aksını ekolojik yeşil koridorlar haline getirerek kentte doğal bir iklimsel konfor yaratabiliriz. Ayrıca ulaşım krizini çözmek ve karbon salımını azaltmak için yürüyüş mesafesinde hizmetlere erişimi sağlayan '15 Dakikalık Şehir' modelini hayata geçirmeliyiz’’ diye ifade etti.

Akademi Dünyasından Uyarı: "Taşıma kapasitesi aşılırsa yerel halk turizme tepki gösterir"

Panelde akademi dünyasının görüşlerini paylaşan Akdeniz Üniversitesi Turizm Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ebru İçigen, müfredatlarına "İklim ve Turizm" derslerini eklediklerini ve öğrencilerin bu konuda yaratıcı projeler geliştirdiğini belirtti. İklim krizinin yerel halk üzerindeki etkilerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurgulayan İçigen, "Barselona ve Kanarya Adaları'nda olduğu gibi taşıma kapasitesi aşılır ve yerel halkın yaşam alanı daralırsa toplumsal tepkiler başlar. İklim krizi ve orman yangınları en çok yerel halkı etkiliyor" dedi.

Dr. Hatice Karakaş ise finans derslerinde dahi enerji ve iklim maliyetlerinin 20 yıllık projeksiyonlarını öğrencilere aktardıklarını belirterek şunlaerı söyledi:

"Antalya turizminin ömrünü uzatmak istiyorsak niceliği yani turist sayısını bir yerde baskılayıp niteliğe odaklanmalıyız. Gelen misafirden maksimum katma değer sağlarken doğaya minimum zarar verecek, turizmi 12 aya ve yaylalara yayacak veri odaklı bir dönüşüme ihtiyacımız var."