Turizmde yabancı personel krizi

OFA Global Yönetim Kurulu Başkanı Okan Çiler, turizm ve hizmet sektöründe istihdam edilmek üzere Antalya'ya bu yıl yaklaşık 15 bin yabancı personelin geldiğini açıkladı. Ancak sektörde yaşanan radikal rota değişimleri ve Endonezya'da bu yıl devreye alınan yeni vize merkezi (VFS Global) uygulaması, bürokratik süreçleri uzatarak otelleri ve aracı firmaları sezonda personelsiz bıraktı.

Türk turizminin lokomotifi Antalya’da, yerli personel eksikliği nedeniyle gözlerin çevrildiği yabancı istihdamında bu sene büyük bir operasyonel kriz yaşanıyor. OFA Global Yönetim Kurulu Başkanı Okan Çiler, Turizmdays.com’a yaptığı açıklamada, sektörün nabzını tutan açıklamalarda bulunarak; bu yıl otellerin yoğunluk sırasına göre Kırgızistan, Kazakistan, Endonezya, Özbekistan, Rusya ve Türkmenistan’dan personel ağırladığını belirtti.

Ancak Türki Cumhuriyetlerden gelen personelin değişen beklentileri ve Uzak Doğu pazarında devreye giren yeni bürokratik sistem, otelcilerin planlarını altüst etti.

Türki Cumhuriyetler Dönemi Değişiyor: "Onlar da Artık Maaş Odaklı ve Seçici"

Yıllarca Türk turizminin en büyük konfor alanı olan Türki Cumhuriyetler pazarında dengelerin değiştiğini belirten Okan Çiler, özellikle Kırgızistan ve Kazakistan’dan gelen çalışanların artık eski rağbeti göstermediğini vurgulayarak, "Türki Cumhuriyetlerdeki vatandaşlar, Türkiye'ye dair birçok şeye vakıf oldukları için artık yerli personelimiz gibi beklenti içine girdiler. Tamamen maaş odaklı hareket ediyorlar, kur hesabı yapıp otel seçiyorlar ve tesisin sürdürülebilirliğine bakıyorlar. Bu durum otelleri son 2-3 senedir Nepal, Endonezya ve Sri Lanka gibi alternatif Uzak Doğu lokasyonlarına yöneltti" dedi.

Ekonomik gelir kıyaslandığında Türkiye’nin Endonezya vatandaşına 3 kat daha fazla kazanç sağladığını ve bu yüzden geçen yıl 12 bin civarında başvuruyla ciddi bir insan kaynağı girişi yaşandığını belirten Çiler, otellerin bu yıl da kasım ve aralık aylarından itibaren erken girişimlerde bulunduğunu ancak sürecin bu kez tıkandığını ifade etti.

3 Haftalık İşlem 2,5 Aya Çıktı: "Vize Merkezi İşlemleri Yavaşlattı"

Geçen yıl Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliği üzerinden doğrudan yapılan başvuruların çok hızlı sonuçlandığını hatırlatan Çiler, Endonezya’da bu yıl açılan vize merkezinin (VFS Global) işleri kolaylaştırmak yerine süreci kilitlediğini söyledi. Çiler, personel temininde yaşanan gecikmenin kronolojisi ise şu şekilde ortaya kondu:

Randevu Gecikmesi: Vize merkezinin randevulu sisteme geçmesiyle en erken randevu 15-20 günden önce alınamadı.

Referans Numarası Bekleyişi: Randevuya giden adaylar referans numarası için yaklaşık 1 ay beklemek zorunda kaldı.

Bakanlık Onayı: Bakanlık onay süreci de 2-3 haftayı bulunca ortalama işlem süresi daha başlamadan 2 ayı geçti.

Vize Basım Gecikmesi: Bakanlık izni çıktıktan sonra, konsolosluklardaki talep yoğunluğu ve personel yetersizliği nedeniyle en fazla 1 hafta sürmesi gereken pasaporta vize basım işlemi 3 hafta ile 1 aya kadar uzadı.

Toplamda 2,5 ayı bulan bu bürokratik engel nedeniyle, binlerce yabancı personel sezona yetişemedi.

"Hem Otelci Hem Danışman Firmalar Mağdur"

Geçtiğimiz şubat ve mart aylarında Dışişleri Bakanlığı ve Çalışma Bakanlığı nezdinde şikayetlerin iletilmesine rağmen sürecin değişmediğini aktaran Okan Çiler, "Geçen yıl Endonezya'dan Türkiye genelinde 12 bin civarı başvuru vardı. Bu yıl normal şartlarda 12-13 bin başvuru öngörüyorduk ancak sürecin uzaması nedeniyle adaylar daha başvuru aşamasında vazgeçti ve sayı 8-10 bin civarında kaldı. Birçok otel personelden vazgeçerek yerli ve alternatif arayışlara girdi. Bu durum hem otelciyi hem de aracı danışman firmaları çok ciddi mağdur etti" diye konuştu.

Çiler, alternatif pazarlardan Sri Lanka'nın şartlarının daha farklı olduğunu, Nepal pazarının açık olmasına rağmen kısa dönemli sezonluk işlerde turizm sektörünün Nepal vatandaşlarına çok sıcak bakmadığını da sözlerine ekledi.