Antalya Bilim Üniversitesi Turizm İşletmeciliği Bölüm Başkanı Doç. Dr. Gözdegül Başer, 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da düzenlenen ve 120 bini aşkın katılımcıyla tarihin en kalabalık iklim zirvesi olan COP31’in turizm ve kültür yansımalarını değerlendirdi.
Zirvede Türkiye'nin "Her Şey Dahil" sisteminde israfı önleme stratejileri ve 2030 GSTC sürdürülebilirlik hedeflerinin öne çıktığını belirten Gözdegül Başer, kültürel mirasın iklim eyleminin kalbine yerleştiğine dikkat çekti.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) kapsamında 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da gerçekleştirilen COP31, 196 ülke temsilcisi, 95 lider ve 120.000’in üzerinde katılımcı ile bugüne dek düzenlenen en yoğun katılımlı COP zirvesi olarak kayıtlara geçti. Antalya Bilim Üniversitesi Turizm İşletmeciliği Bölüm Başkanı Doç. Dr. Gözdegül Başer, Turizmdays.com’da kaleme aldığı köşe yazısında zirvenin küresel turizm dinamikleri, sürdürülebilirlik hedefleri ve kültür odaklı iklim eylemleri açısından yarattığı kırılmayı analiz etti.
Turizmde dört ana tema ve "Her Şey Dahil" kararı
COP31 kapsamında turizm sektörünün iklim krizine uyumu ve düşük karbonlu dönüşümünün dört temel başlıkta ele alındığını belirten Doç. Dr. Başer, bu başlıkları; kültürel miras için iklim adaptasyonu ve finansman,karbonsuzlaştırma ve sürdürülebilir turizm, iklim odaklı destinasyon yönetimi ile yerel bilgi ve kültürün çözüme entegrasyonu olarak sıraladı.
Başer, zirvede Türk turizminin en çok tartışılan başlıklarına ilişkin öne çıkan tespitler hakkında şunları söyledi:
‘’2030 GSTC Hedefi: Türkiye’nin sürdürülebilir turizm vizyonu doğrultusunda, halihazırda 20.000’in üzerinde konaklama tesisinin sürdürülebilirlik belge ve sertifikası almaya hak kazandığı, 2030 yılına kadar ise ülkedeki tüm tesislerin Küresel Sürdürülebilir Turizm Konseyi (GSTC) standartlarına tam uyumlu hale getirilmesinin hedeflendiği vurgulandı.
Her Şey Dahil Sisteminde Dönüşüm: Oturumlarda en çok konuşulan konulardan biri olan "Her Şey Dahil" sisteminden pazarlama ve rekabet avantajı nedeniyle yakın dönemde vazgeçilmeyeceği ortak görüş olarak benimsendi. Bunun yerine sistem içinde israfı minimize edecek düzenlemeler yapılması, teknoloji destekli atık ölçümleri, kompost uygulamaları ve misafir teşvik promosyonlarının devreye alınması kararlaştırıldı.’’
İMECE Ruhu ve Kültür Odaklı İklim Eylemi
Antalya’daki zirvenin geçmiş yıllardaki toplantılardan ayrılan en güçlü yanının kültür ve sanatın iklim mücadelesinin merkezine yerleştirilmesi olduğunu belirten Başer, Brezilya’daki COP30’da ortaya konulan Global Mutirão anlayışının Türkiye’nin kadim dayanışma kültürü İMECE yaklaşımıyla yeniden yorumlandığını ifade etti.
Kültürün yalnızca korunması gereken tarihi anıtlar değil, su sistemlerinden gastronomi kültürüne kadar yaşayan bir varlık olduğunu hatırlatan Doç. Dr. Başer; zirve boyunca COPART sergileri, ECCA girişimi, ICOMOS toplantıları, su altı kültür mirası çalışmaları, yeşil film festivalleri ve gençlik projeleriyle toplumsal farkındalığın üst seviyeye taşındığını aktardı.
"İklim Krizi Aynı Zamanda Kültürel Bir Krizdir"
Zirveye Türkiye, Brezilya, Nijerya ve Çin’in en yüksek katılımla damga vurduğunu; tarihsel karbon emisyonunun yüzde 24’ünden sorumlu olan ABD’nin ise resmi düzeyde yer almadığını hatırlatan Başer, küresel sorumluluk çağrısı yaptı.
İklim krizinin yalnızca hükümetlerin imzalayacağı anlaşmalarla çözülemeyeceğini vurgulayan Doç. Dr. Gözdegül Başer,değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı:
"İklim krizi paylaşılması gereken ortak bir sorumluluktur ve aynı zamanda kültürel bir krizdir. Kültür, ilave bir boyut değildir; hem sorunun hem de çözümün bir parçasıdır. İklim krizi bu şekilde devam ederse kültürel miras ve toplumlar geri dönülemez şekilde zarar görecektir. Tarihsel açıdan en büyük karbon emisyonunu üretmiş ülke olan ABD’nin Başkanı Trump’ın ve Amerikan toplumunun da bu bilinçlenme hareketinin önemini anlamasını ve içinde yaşadığımız dünyayı torunlarımıza miras bırakacağımızı unutmamasını diliyoruz."