Recep Yavuz: ‘’Antik kentlerin en karakteristik sesi suskun kalmamalı’’

Antalya Kent Konseyi Turizm Grubu Başkanı, NBK Touristik Genel Müdürü ve Turizmdays.com yazarı Recep Yavuz, Toros Dağları’nın kalbinde yer alan Kibyra Antik Kenti’ndeki anıtsal çeşmenin (Tholos Nymphaeumu) 1.500 yıl sonra yeniden suyla buluşmasından derin bir şekilde etkilendiğini, Türkiye’deki tüm antik kentlerin bu modellerle ayağa kaldırılması gerektiğini söyledi.

Recep Yavuz, "Antik kentlerin en güzel sesi tiyatroların alkışı ya da agoraların uğultusu değil; taşların arasından süzülen sudur. Antik kentlerimizi yalnızca korunan miraslar olmaktan çıkarıp, 'Anadolu Roma Su Medeniyeti Rotası' ile yaşayan mekânlara dönüştürmeliyiz" çağrısında bulundu.

"Taşlaşmış iskeletler değil, yaşayan ruh"

Kibyra Antik Kenti'ndeki başarılı restorasyon sürecinin Türkiye için örnek bir model teşkil ettiğini söyleyen Recep Yavuz, 1.100 metre rakımda iki bin yıllık Roma mühendisliğinin yeniden çalıştırılmasının büyüleyici bir atmosfer yarattığını belirterek, "Yaklaşık 1.100 metre rakımda, iki bin yıl önceki Roma mühendisliğinin yeniden çalıştırılmasıyla taşların arasından gürül gürül akan suyu izlemek... İşte o anda insan, antik bir kenti gezmeyi bırakıyor; onu yaşamaya başlıyor. Müthiş... Neden bunu diğer antik kentlerimizde de yapmayalım?"

Antik kentlerin en karakteristik sesi suskun kalmamalı

Bugün ziyaret edilen pek çok antik kentin tarihin yalnızca "taşlaşmış iskeletlerini" sunduğunu ve ziyaretçilerin "Çok etkileyiciydi ama biraz sessiz ve sıcaktı" diyerek ayrıldığını hatırlatan Yavuz, Roma ve Helenistik dönemlerde bu şehirlerin suyla nefes aldığını ifade etti. Yavuz, Nymphaeum adı verilen anıtsal çeşmelerin şehirlerin vitrini, iklimlendiricisi ve estetik kaynağı olduğunu vurguladı.

Türkiye'den başarılı örnekler: Suyun yeniden hayat verdiği kentler

Türkiye’de suyun ve mimarinin buluştuğu başarılı restorasyonların ziyaretçi üzerindeki etkisine dikkat çeken Yavuz, şu örnekleri sıraladı:

Sagalassos: Antoninler Çeşmesi yaklaşık 1.800 yıl sonra yeniden akmaya başladı.

Perge: Anıtsal çeşmeden gelen su sesi, Roma şehir planlamasını kitaplardan çok daha etkili biçimde anlatıyor.

Kibyra: Tholos Nymphaeumu’na yeniden su verilmesi kentin ruhunu canlandırdı.

Bergama Asklepionu: Yerin altından dolaştırılan su, antik hidrolik sistemlerin mantığını hissettiriyor.

Turizm artık deneyim satıyor

Günümüz turistinin yalnızca fotoğraf çekmek değil, bir hikâyenin ve atmosferin parçası olmak istediğini söyleyen Recep Yavuz, durağan yapılar yerine hareketin gücüne dikkat çekti. Japonya'da bambu ormanlarının sesini dinlemek veya Roma'daki Trevi Çeşmesi'nde saatlerce beklemek gibi trendlerin arkasında bu duygu deneyiminin yattığını belirtti.

Antik kentlerde akan suyun 6 büyük avantajı:

Görsel ve Akustik Şölen: Fotoğrafları güzelleştirir, ortamın akustiğini tamamen değiştirir.

Doğal İklimlendirme: Yaz sıcaklarında ortamda ferahlatıcı bir serinlik hissi oluşturur.

Zaman Yolculuğu: Geçmişi ve antik yaşamı hayal etmeyi kolaylaştırır.

Ziyaret Süresinde Artış: Turistlerin ören yerlerinde geçirdiği süreyi uzatır.

Düşük Maliyet, Yüksek Etki: Kapalı devre su dolaşım sistemleri, yeni bir ziyaretçi merkezi inşa etmekten çok daha ekonomik ve etkilidir.

Kalıcı İz: İnsanların hafızasında silinmeyecek bir anı bırakır.

Türkiye için dev proje önerisi: "Roma Su Medeniyeti Rotası"

Efes'teki Traianus Çeşmesi başta olmak üzere Side, Aspendos, Hierapolis, Aphrodisias ve Laodikeia gibi dünyaca ünlü antik kentlerdeki anıtsal çeşmelerin hâlâ suskun olduğunu belirten Yavuz, Antalya merkezli yeni bir kültür rotası önerisinde bulunarak, "Hayal edin... Perge’nin sütunlu caddesinde su yeniden akıyor. Side’nin dev Nymphaeumu eski görkemine kavuşuyor. Aspendos’un çeşmesi yeniden canlanıyor. Sagalassos ve Kibyra aynı kültür rotasında ziyaret ediliyor. Bu yalnızca birkaç restorasyon projesi olmaz. Bu, Anadolu’nun 'Roma Su Medeniyeti Rotası' olur. Ve dünyada benzeri olmayan bu rota, Türkiye’nin kültür turizminde yeni bir sayfa açabilir" diye konuştu.