İSİS Türkiye Genel Müdür Yardımcısı ve Turizmdays.com yazarı Dr. Recai Yılmaz, hazırlanan yeni Su Kanunu taslağını değerlendirerek, “Metin güçlü ama sahada karşılığı yok. Ölçüm, denetim ve yaptırım olmadan su yönetimi mümkün değil” dedi.
Recai Yılmaz, Türkiye’de hazırlıkları süren yeni Su Kanunu taslağına ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Taslağın metin olarak güçlü olduğunu belirten Yılmaz, uygulamada ciddi sorunlar yaşanacağına işaret etti.
Yeni Su Kanunu taslağında geçmişte izinsiz açılan kuyuların bildirilmesi ve belirli bir bedel karşılığında kayıt altına alınmasının öngörüldüğünü hatırlatan Yılmaz, bu yaklaşımın sorunu çözmekten uzak olduğunu belirterek, “Adı düzenleme ama sahadaki karşılığı kabullenme” diyerek, özellikle yeraltı su kullanımının büyük ölçüde kontrolsüz olduğuna dikkat çekti.
Türkiye’de su tüketimi büyük ölçüde kontrolsüz
Türkiye’de suyun en büyük kısmının tarımda kullanıldığını vurgulayan Yılmaz, şu soruların hâlâ yanıt bulmadığını ifade ederek, ‘’Kim ne kadar su çekiyor? Yeraltı suyu ne kadar tüketiliyor? Ne kadarı kayıt altında? Sistem yalnızca küçük bir bölümü izlenebilirken, büyük kısmı kayıt dışı şekilde ilerliyor’’ diye konuştu.
Turizm ve tarım aynı kaynağa bağlı
Turizm tesisleri ile tarımsal üretimin aynı su kaynaklarına bağımlı olduğunu belirten Yılmaz, artan tüketimin sürdürülebilir olmadığını ifade ederek, “Yemyeşil alanlar, havuzlar, spa’lar… Diğer yanda yıl boyu üretim yapan tarım. İkisi de aynı kaynağa bağlı ama o kaynak azalıyor” değerlendirmesinde bulundu.
Dünya suyu planlı yönetiyor
Dr. Recai Yılmaz, birçok ülkenin su yönetiminde sıkı kurallar uyguladığını hatırlatarak, şunları söyledi:
‘’Florida başta olmak üzere ABD’de su kullanımının izin, kota ve ölçümle kontrol ediliyor. Kaliforniya’da yeraltı suları havza bazlı planlanıyor. İspanya’da kaçak kuyular kapatılıyor ve tüm kullanım kayıt altında alınıyor. İsrail’de suy tamamen devlet kontrolünde ve damla sulama zorunlu hale getirildi. Avustralya’da ise su ticarete konu olsa bile tamamen izlenebilir.
“Türkiye su zengini değil, su baskısı altında”
Türkiye su zengini bir ülke değil. Artan talep ve azalan yağışlarla birlikte ciddi bir su baskısı oluştu. Yeraltı sularının kontrolsüz kullanımının çevresel sonuçları da görülmeye başladı. Toprak çöküyor, obruklar oluşuyor. Doğa artık sessiz değil.’’
Ölçüm, denetim ve yaptırım
Yeni Su Kanunu’nun bir fırsat olduğunu ancak tek başına yeterli olmayacağını belirten Dr. Recai Yılmaz, çözüm için şu başlıklara dikkat çekti:
Sayaç zorunluluğu
Anlık izleme sistemleri
Şeffaf veri paylaşımı
Güçlü denetim mekanizması
Caydırıcı yaptırımlar
“Dünya diyor ki: Ölç, kontrol et, sınır koy. Biz hâlâ ‘yerin altında var’ rahatlığındayız” diyen Yılmaz, suyun geleceğinin turizm, tarım ve ekonomi için belirleyici olacağını sözlerine ekledi.